Ocena stanu gleb w powiecie legnickim

Wykonane badania gleb powiatu legnickiego miało na celu ustalenie aktualnego poziomu zawartości metali ciężkich i siarki w glebach użytkowanych rolniczo, oraz określenie stopnia zanieczyszczenia gleb rolniczych w obszarach bezpośredniego zagrożenia zanieczyszczeniami z sąsiedztwa tras komunikacyjnych, metalami ciężkimi, siarką, wielopierścieniowymi węglowodorami oraz określenie poziomu aktywności.

Zakres analityczny prób glebowych obejmował oznaczenie następujących parametrów:

skład granulometryczny w 526 próbach,
odczyn (pH) w 526 próbach,
zawartość całkowitych form metali ciężkich (Cd, Cu, Pb, Zn) w 526 próbach,
zawartość siarki siarczanowej (S-SO4) w 526 próbach,
zawartość całkowitych form metali ciężkich (Ni, Hg, As) w 96 próbach,
zawartość wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) w 30 próbach,
poziom radioaktywności (globalna aktywność beta) w 30 próbach.

Studium pn. „Wykonanie badań skażenia gleb w powiecie legnickim” wykonał Zakład Inżynierii Środowiska EKO-PROJEKT Sp.z o.o., Pszczyna, pod nadzorem Dr Macieja Dębowskiego.

W opracowaniu uwzględniono stopień zakwaszenia gleb (odczyn) na podstawie wyników badań Okręgowej Stacji Chemiczno - Rolniczej (5235 prób) dającą podstawę do stwierdzenia, że optymalizacja odczynu gleb winna być podstawowym zabiegiem agrotechnicznym wpływającym na ograniczenie ujemnych skutków antropopresji na środowisko glebowe.

Ocenę zawartości metali ciężkich, dokonano w oparciu o Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002r. w sprawie standardów jakości gleby oraz stanów jakości ziemi, która to wykazała przekroczenie wartości dopuszczalnych stężeń ołowiu, miedzi, cynku, kadmu i arsenu, razem w 23 próbach (na 526).

Przekroczenia wartości dopuszczalnych stężeń w/w metali stwierdzono badaniami na terenie 4 gmin, w obszarze 10 obrębów.

Ocena zawartości metali ciężkich (Pb, Cu, Zn, Cd, Ni), dokonana według wytycznych Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach, wykazała przekroczenia granicznych zawartości (w skali 0-V)

ołowiu w 12,7% zbadanych prób (I° i II° zanieczyszczenia),
miedzi w 20,9% zbadanych prób (I° II° III° IV° zanieczyszczenia),
cynku w 3,6% zbadanych prób (I° II° III° zanieczyszczenia),
kadmu w 25,9% zbadanych prób (I° II° III° zanieczyszczenia),
niklu w 5,2% zbadanych prób (I° zanieczyszczenia).

Analiza stwierdzonych badaniami zawartości metali ciężkich w glebach na obszarach gruntów rolnych powiatu i ocena tych zawartości (Pb, Cu, Zn, Cd) wskazuje na potrzebę uszczegółowienia w/w zakresu badań w całym obszarze przede wszystkim Gminy Krotoszyce.

Przekroczenie standardów jakości gleb, w próbach glebowych pobranych w sąsiedztwie źródeł zanieczyszczenia, badania wykazały na polach usytuowanych w pobliżu niżej wymienionych emitorów zanieczyszczeń:

ołowiem - Zakład „Metal - cynk”, w Mieście Chojnów,
arsenem - składowisko, w Grzymalinie, składowisko, w Ruji, autostrada A4, w Prostyni.

W obszarze badań nie stwierdzono przypadków zawartości siarki siarczanowej określonej oceną jako podwyższonej wskutek antropopresji (IV stopień zanieczyszczenia).

Wyniki pomiarów radioaktywności gleb, uzyskane z przebadania 30 prób, pobranych z pól usytuowanych w sąsiedztwie źródeł zanieczyszczenia wykazały, że środowisko glebowe w tych obszarach, jak również w obszarze całego powiatu legnickiego, nie jest narażone na ujemne skutki skażenia promieniotwórczego.

Badania prób glebowych pobranych z terenów w sąsiedztwie źródeł zanieczyszczeń na zawartość sumy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych wykazały, że zawartość sumy WWA w żadnej z nich nie przekracza dopuszczalnego stężenia określonego w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002r. w sprawie standardów jakości gleby oraz stanów jakości ziemi.

Opracowanie sfinansowano przy udziale Terenowego Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych i Leśnych .

Wyniki badań są dostępne w Wydziale Rolnictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w Legnicy.